1982 De Ellendigen

Moedig Horizon boeit met 'De Ellendigen'

HEILOO - Er zijn de drie die zeggen dat de strekking van "De Ellendigen" van Victor Hugo is: het lijden en zwoegen van de negentiende-eeuwse mens. Anderen beweren dat hij dit gegeven als decor gebruikt heeft om de ontwikkelingen van de boef Jean Valjean tot fatsoenlijk mens weer te kunnen geven. 

Regisseur Theo de Vré van Theatergroep Horizon heeft echter voor een derde ingang gekozen. Hij laat Valjean zien als de reeds geslaagde man, hoewel soms geconfronteerd met zijn verleden, die zich om duidelijke reden ontwikkelt tot revolutieheld, zelfs zodanig dat in de slot scene de opstand belangrijker is dan Valjean. Hoewel Hugo zeker politieke belangstelling had (hij was zelfs enige tijd politiek actief), mag toch betwijfeld worden of deze benadering van 'Les Miserables' juist is.

Natuurlijk staat het De Vré vrij de roman als uitgangpunt te nemen voor een eigen stuk, maar wellicht had hij dan een andere titel moeten kiezen. 'Pyjamalion' heet als musical immers ook 'My Fair Lady'.

Want "De Ellendigen" van Theo de Vré is een musical. En een goede, maar dat direct gezegd zijn. Het is geen geringe prestatie een roman als deze terug te brengen tot enige samenhangende tonelen en die bovendien te voorzien van teksten op de muziek van Claude Schonberg. Goed gekozen, fascinerende muziek, die hier en daar getransponeerd had moeten worden, omdat sommige liederen de zangers en zangeressen te laag lagen, wat de verstaanbaarheid ongunstig beinvloedde.

Verder was de tekst echter uitstekend te volgen. Er leek aan de tekst een grote waarde toegekend. Beweging was er vrijwel uitsluitend in de massale scenes, zodat de dialogen iets statisch kregen, wat nog versterkt werd door het feit dat elke clause, opzettelijk, los van de rest werd uitgesproken. Dat vereist een ijzersterke tekst. Dat was soms het geval, maar niet altijd.

Niettemin bleef het stuk boeien, door de muziek zonder twijfel, maar daarnaast door het schouwspel als geheel. Het decor was, terecht gezien het onderwerp, zeer sober gehouden, maar wel in twee verdiepingen, wat tot prachtige ensceneringen leidde. De belichting, aanvankelijk zwak, werd gaandeweg beter en de kostuums waren heel mooi.

Het is niet mogelijk alls medewerkers te noemen. Het waren er zeer veel en velen van hen waren goed. Goed gespeeld werd door Rob Peper in de hoofdrol, Mila de Vré als de jonge en Maartje Jaquet als de volwassen Cosette (de laatste had trouwens ook de jonge rol wel kunnen spelen), Cora van Danzig als Fantine en Judith Broersen en Simone Peper als de kinderen Thenardier. Zeer goed vond ik Corrie Broersen als mevrouw Thenadier en Gerda Veldt als Eponine, de laatstevooral om haar zangkwaliteiten.

Gezongen werd er goed, door solisten en koor. De gekozen muziek is niet eenvoudig, maar werd goed vertolkt en uitstekend begeleid door het Horizon Orkest o.l.v. Lucas Hikke.

Maar boven alle lof verheven is de moed een produktie als deze aan te pakken. Lezen, selecteren, teksten herschrijven, muziek kiezen en arrangeren, in scene zetten en zonder twijfel lang en hard studeren. Wat een inzet!

Kees Kuyper